Εγγραφή στο Newsletter - Μην εμπιστεύεστε τα Social Media!

Η Ουκρανία είναι η τελευταία καταστροφή

των νεοσυντηρητικών (Neocon)

 JEFFREY SACHS

28 Ιουνίου 2022

https://www.commondreams.org/views/2022/06/28/ukraine-latest-neocon-disaster

 

Το κύριο μήνυμα των νεοσυντηρητικών είναι ότι οι ΗΠΑ πρέπει να κυριαρχήσουν με στρατιωτική ισχύ σε κάθε περιοχή του κόσμου και πρέπει να αντιμετωπίσουν τις ανερχόμενες περιφερειακές δυνάμεις που θα μπορούσαν κάποια μέρα να αμφισβητήσουν την παγκόσμια ή περιφερειακή κυριαρχία των ΗΠΑ, τη σημαντικότερη Ρωσία και Κίνα. 

Ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι η κορύφωση ενός 30ετούς εγχειρήματος του αμερικανικού νεοσυντηρητικού κινήματος. Η κυβέρνηση Μπάιντεν είναι γεμάτη με τους ίδιους νεοσυντηρητικούς που υποστήριξαν τους πολέμους επιλογής των ΗΠΑ στη Σερβία (1999), στο Αφγανιστάν (2001), στο Ιράκ (2003), στη Συρία (2011), στη Λιβύη (2011) και που έκαναν τόσα πολλά για να προκαλέσουν τη Ρωσία να εισβάλει στην Ουκρανία. Το ιστορικό των νεοσυντηρητικών είναι ένα ιστορικό καταστροφής, ωστόσο ο Μπάιντεν έχει στελεχώσει την ομάδα του με νεοσυντηρητικούς. Ως αποτέλεσμα, ο Μπάιντεν οδηγεί την Ουκρανία, τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση προς μια ακόμη γεωπολιτική καταστροφή. Εάν η Ευρώπη διαθέτει κάποια διορατικότητα, θα διαχωριστεί από αυτές τις καταστροφές της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. 

Η προοπτική των νεοσυντηρητικών βασίζεται σε μια πρωταρχική λανθασμένη υπόθεση: ότι η στρατιωτική, οικονομική, τεχνολογική και οικονομική υπεροχή των ΗΠΑ τις επιτρέπει να υπαγορεύουν τους όρους τους σε όλες τις περιοχές του κόσμου.  

Το κίνημα των νεοσυντηρητικών (Neocon) εμφανίστηκε τη δεκαετία του 1970 γύρω από μια ομάδα δημόσιων διανοουμένων, αρκετοί από τους οποίους επηρεάστηκαν από τον πολιτικό επιστήμονα του Πανεπιστημίου του Σικάγο Leo Strauss και τον κλασικιστή του Πανεπιστημίου Yale, Donald Kagan. Οι ηγέτες των Neocon περιλάμβαναν τους: Norman Podhoretz, Irving Kristol, Paul Wolfowitz, Robert Kagan (γιος του Donald), Frederick Kagan (γιος του Donald), Victoria Nuland (σύζυγος του Robert Kagan), Elliott Cohen, Elliott Abrams και Kimberley Allen Kagan (σύζυγος του Frederick Kagan).  

Το κύριο μήνυμα των νεοσυντηρητικών είναι ότι οι ΗΠΑ πρέπει να κυριαρχήσουν με στρατιωτική ισχύ σε κάθε περιοχή του κόσμου και πρέπει να αντιμετωπίσουν τις ανερχόμενες περιφερειακές δυνάμεις που θα μπορούσαν κάποια μέρα να αμφισβητήσουν την παγκόσμια ή περιφερειακή κυριαρχία των ΗΠΑ, με σημαντικότερες την Ρωσία και την Κίνα.  

Για το σκοπό αυτό, αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις θα πρέπει να τοποθετηθούν εκ των προτέρων σε εκατοντάδες στρατιωτικές βάσεις σε όλο τον κόσμο και οι ΗΠΑ θα πρέπει να είναι έτοιμες να ηγηθούν των πολέμων της επιλογής τους, όπως απαιτείται. Τα Ηνωμένα Έθνη πρέπει να χρησιμοποιούνται από τις ΗΠΑ μόνο όταν είναι χρήσιμα για τους σκοπούς τους.  

Αυτή η προσέγγιση διατυπώθηκε πρώτα από τον Paul Wolfowitz στο προσχέδιο του Defense Policy Guidance (DPG) που γράφτηκε για το Υπουργείο Άμυνας το 2002. Το προσχέδιο ζητούσε την επέκταση του δικτύου ασφαλείας υπό την ηγεσία των ΗΠΑ στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη παρά τη ρητή υπόσχεση του Γερμανού Υπουργού Εξωτερικών Hans-Dietrich Genscher το 1990 ότι η γερμανική ενοποίηση δεν θα ακολουθηθεί από τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς τα ανατολικά. Ο Wolfowitz τάχθηκε επίσης υπέρ των αμερικανικών πολέμων της επιλογής των ΗΠΑ, υπερασπιζόμενος το δικαίωμα της Αμερικής να ενεργεί ανεξάρτητα, ακόμη και μόνη της, ως απάντηση σε κρίσεις που προκαλούν ανησυχία στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με τον στρατηγό Wesley Clark, ο Wolfowitz του είχε ήδη ξεκαθαρίσει τον Μάιο του 1991 ότι οι ΗΠΑ θα ηγούνταν των επιχειρήσεων αλλαγής καθεστώτος στο Ιράκ, τη Συρία και άλλους πρώην σοβιετικούς συμμάχους.  

Οι νεοσυντηρητικοί (neocon) υποστήριξαν τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς την Ουκρανία πριν ακόμη γίνει επίσημη πολιτική των ΗΠΑ υπό τον Τζορτζ Μπους τον νεότερο το 2008. Θεωρούσαν την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ ως κλειδί για την περιφερειακή και παγκόσμια κυριαρχία των ΗΠΑ. Ο Ρόμπερτ Κάγκαν εξήγησε την υπόθεση των νεοσυντηρητικών για τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ τον Απρίλιο του 2006: 

«Οι Ρώσοι και οι Κινέζοι δεν βλέπουν τίποτα φυσικό στις «έγχρωμες επαναστάσεις» σε χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Βλέπουν μόνο πραξικοπήματα που υποστηρίζονται από τη Δύση που έχουν σχεδιαστεί για να προωθήσουν τη δυτική επιρροή σε στρατηγικά ζωτικής σημασίας μέρη του κόσμου. Τόσο λάθος κάνουν; Μήπως η επιτυχής απελευθέρωση της Ουκρανίας, που προτρέπεται και υποστηρίζεται από τις δυτικές δημοκρατίες, δεν είναι παρά το προοίμιο για την ενσωμάτωση αυτής της χώρας στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση – με λίγα λόγια, η επέκταση της δυτικής φιλελεύθερης ηγεμονίας;» 

Ο Κάγκαν αναγνώρισε τις τρομερές συνέπειες της διεύρυνσης του ΝΑΤΟ. Επικαλείται έναν ειδικό που του είπε ότι «το Κρεμλίνο ετοιμάζεται για τη μάχη για την Ουκρανία με κάθε σοβαρότητα». Οι νεοσυντηρητικοί επιδίωκαν αυτή τη μάχη. Μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ρωσία θα έπρεπε να είχαν αναζητήσει μια ουδέτερη Ουκρανία, ως συνετό ρυθμιστή και δικλείδα ασφαλείας. Αντίθετα, οι νεοσυντηρητικοί ήθελαν την «ηγεμονία» των ΗΠΑ, ενώ οι Ρώσοι ανέλαβαν τη μάχη εν μέρει αμυντικά και εν μέρει από τις δικές τους αυτοκρατορικές αξιώσεις, αποχρώσεις του πολέμου της Κριμαίας (1853-6), όταν η Βρετανία και η Γαλλία προσπάθησαν να αποδυναμώσουν τη Ρωσία στη Μαύρη Θάλασσα μετά τις ρωσικές πιέσεις στην Οθωμανική αυτοκρατορία.  

Ο Κάγκαν έγραψε το άρθρο ως ιδιώτης, ενώ η σύζυγός του Βικτόρια Νούλαντ ήταν πρέσβηρα των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ υπό τον Τζορτζ Μπους Τζούνιορ, βοηθός Υπουργός Εξωτερικών του Μπαράκ Ομπάμα για Ευρωπαϊκές και Ευρασιατικές Υποθέσεις το 2013-17, και συμμετείχε στην ανατροπή του φιλορώσου προέδρου της Ουκρανίας Βίκτορ Γιανουκόβιτς. Σήμερα είναι υφυπουργός του Μπάιντεν. Είναι το βαθύ κράτος που καθοδηγεί την πολιτική των ΗΠΑ στον πόλεμο στην Ουκρανία.  

Στη «μάχη για την Ουκρανία», οι νεοσυντηρητικοί ήταν έτοιμοι να προκαλέσουν στρατιωτική σύγκρουση με τη Ρωσία επεκτείνοντας το ΝΑΤΟ παρά τις έντονες αντιρρήσεις της Ρωσίας, επειδή πιστεύουν διακαώς ότι η Ρωσία θα ηττηθεί από τις οικονομικές κυρώσεις των ΗΠΑ και τα όπλα του ΝΑΤΟ.  

Η προοπτική των νεοσυντηρητικών βασίζεται σε μια πρωταρχική λανθασμένη υπόθεση: ότι η στρατιωτική, οικονομική, τεχνολογική και οικονομική υπεροχή των ΗΠΑ τις επιτρέπει να υπαγορεύουν τους όρους σε όλες τις περιοχές του κόσμου. Είναι μια θέση αξιοσημείωτης ύβρεως και αξιοσημείωτης περιφρόνησης των αποδεικτικών στοιχείων. Από τη δεκαετία του 1950, οι ΗΠΑ εμπόδισαν ή ηττήθηκαν σχεδόν σε όλες τις περιφερειακές συγκρούσεις στις οποίες συμμετείχαν. Ωστόσο, στη «μάχη για την Ουκρανία», οι νεοσυντηρητικοί ήταν έτοιμοι να προκαλέσουν μια στρατιωτική σύγκρουση με τη Ρωσία επεκτείνοντας το ΝΑΤΟ παρά τις έντονες αντιρρήσεις της Ρωσίας, επειδή πιστεύουν ότι η Ρωσία θα ηττηθεί από τις οικονομικές κυρώσεις των ΗΠΑ και τα όπλα του ΝΑΤΟ.  

Το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW), μια δεξαμενή σκέψης των νεοσυντηρητικών υπό την ηγεσία της Κίμπερλι Άλεν Κάγκαν (και με την υποστήριξη ιδιωτικών «αμυντικών εργολάβων» που συνεργάζονται με το Πεντάγωνο, όπως η General Dynamics και η Raytheon), συνεχίζει να υπόσχεται μια ουκρανική νίκη. Όσον αφορά τις προόδους της Ρωσίας, το ISW έδωσε ένα χαρακτηριστικό σχόλιο: «Ανεξάρτητα από το ποια πλευρά κατέχει την πόλη [το Sievierodonetsk], η ρωσική επίθεση σε επιχειρησιακό και στρατηγικό επίπεδο πιθανότατα θα έχει κορυφωθεί, δίνοντας στην Ουκρανία την ευκαιρία να επανεκκινήσει το επιχειρησιακό της  επίπεδο αντεπιθέσεων για να απωθήσει τις ρωσικές δυνάμεις».  

Ωστόσο, τα επιτόπια γεγονότα υποδηλώνουν το αντίθετο. Οι οικονομικές κυρώσεις της Δύσης είχαν μικρό αρνητικό αντίκτυπο στη Ρωσία, ενώ ήταν  μεγάλη η επίδρασή τους στον υπόλοιπο κόσμο -στον οποίο γύρισε «μπούμερανγκ». Επιπλέον, η ικανότητα των ΗΠΑ να ανεφοδιάζουν την Ουκρανία με πυρομαχικά και όπλα παρεμποδίζεται σοβαρά από την περιορισμένη παραγωγική ικανότητα της Αμερικής και τις σπασμένες αλυσίδες εφοδιασμού. Η βιομηχανική ικανότητα της Ρωσίας, φυσικά, είναι ΄πολλαπλάσια εκείνης της Ουκρανίας. Το ΑΕΠ της Ρωσίας ήταν περίπου 10πλάσιο από αυτό της Ουκρανίας πριν από τον πόλεμο, και τώρα η Ουκρανία έχει χάσει μεγάλο μέρος της βιομηχανικής ικανότητάς της με τον πόλεμο. 

Το πιο πιθανό αποτέλεσμα της τρέχουσας σύγκρουσης είναι ότι η Ρωσία θα κατακτήσει ένα μεγάλο τμήμα της Ουκρανίας, αφήνοντας ίσως την Ουκρανία κλειστή ή σχεδόν κλειστή. Η απογοήτευση θα αυξηθεί στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ με τις στρατιωτικές απώλειες και τις στασιμοπληθωριστικές συνέπειες του πολέμου και των κυρώσεων. Τα αρνητικά αποτελέσματα θα μπορούσαν να είναι καταστροφικά, εάν ένας δεξιός δημαγωγός στις ΗΠΑ ανέβει στην εξουσία (ή στην περίπτωση του Τραμπ, επιστρέψει στην εξουσία) υποσχόμενος να αποκαταστήσει τη ξεθωριασμένη στρατιωτική δόξα της Αμερικής μέσω μιας επικίνδυνης κλιμάκωσης.  

Αντί να ρισκάρουμε αυτή την καταστροφή, η πραγματική λύση είναι να τερματιστούν οι νεοσυντηρητικές φαντασιώσεις των τελευταίων 30 ετών και να επιστρέψουν η Ουκρανία και η Ρωσία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, με το ΝΑΤΟ να δεσμεύεται να τερματίσει τη δέσμευσή του για τη διεύρυνση προς Ανατολάς με την Ουκρανία και τη Γεωργία με αντάλλαγμα μια βιώσιμη ειρήνη που σέβεται και προστατεύει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας.

 

JEFFREY D. SACHS: είναι καθηγητής πανεπιστημίου και διευθυντής του Κέντρου Βιώσιμης Ανάπτυξης στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, όπου διηύθυνε το The Earth Institute από το 2002 έως το 2016. Είναι επίσης Πρόεδρος του Δικτύου Λύσεων Αειφόρου Ανάπτυξης του ΟΗΕ και επίτροπος της Επιτροπής Ευρυζωνικότητας του ΟΗΕ για την Ανάπτυξη. Υπήρξε σύμβουλος τριών Γενικών Γραμματέων των Ηνωμένων Εθνών και επί του παρόντος υπηρετεί ως Συνήγορος του SDG υπό τον Γενικό Γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες. Ο Sachs έχει γράψει τα εξής βιβλία: A New Foreign Policy: Beyond American Exceptionalism (2020),  Building the New American Economy: Smart, Fair, and Sustainable  (2017) και The Age of Sustainable Development  (2015) μαζί με τον Ban Ki-moon.